9.5mm

Na dertig jaar van geëxperimenteer met filmbreedtes kwam er in 1922 één op de markt die hoge ogen gooide. Pathé introduceerde einde 1922 haar huisbioscoop: "Le Cinema chez soi", die zij de Pathé Baby noemde. Men versneed hiervoor 35mm film tussen de perforaties in drie banen en kwam op 9.5mm uit. Aanvankelijk was alleen sprake van een projector. Het grijpermechanisme was haast identiek aan dat van de Lumière Cinematograph uit 1895. Het apparaat gaf een bijzonder steady beeld en een opmerkelijk hoge lichtopbrengst voor een lampje van 6 Watt. Men kon cassettes met 10 of 15 meter 9½mm film kopen of huren. Het waren films die met grote precisie en scherpte uit een omvangrijk 35mm archief waren verkleind. Er werden journaals, documentaires, kluchten en speelfilms aangeboden, sommigen zelfs met stencils ingekleurd. Middels kervingen in de filmstrook kon een mechanisme in werking worden gesteld waardoor een beeldje, meestal de titels, een aantal seconden stilgezet kon worden. Zodoende kon een cassette veel langer duren dan normaal.

In 1923 werd een cameraatje met handslinger uitgebracht dat zo handzaam en klein was dat zij onmiddellijk bij het publiek aansloeg. Van de projectoren zijn naar schatting 300.000 verkocht. Toch begint het tweede hands aanbod van dit fraaie apparaat op te drogen.

9.5mm telt nog steeds een grote schaar enthousiastelingen. Vele merken hebben toestellen voor dit formaat gemaakt zodat het een schier onuitputtelijk verzamelgebied op zichzelf is. Van de cassettes alleen al zijn er duizenden. Ik heb nog nooit iemand gesproken die ze kompleet had. In 1938 werd 9.5mm geluidsfilm geïntroduceerd tegelijkertijd met de Pathé Vox geluidsprojector. Er worden nog steeds nieuwe 9,5 mm toestellen gemaakt of omgebouwd. Ook onbelichte film blijft beschikbaar, zij het telkens van ander fabrikaat. In Nederland bestaat een club: "Cine 9,5 Nederland" die een '9,5 Bulletin' voor haar leden uitgeeft en bijeenkomsten houdt. Internationaal vormen 9.5mm filmers een hechte gemeenschap. Elk jaar wordt op een internationale bijeenkomst de uitslag van een 9.5mm filmwedstrijd bekend wordt gemaakt.




Met dank aan 100 jaar filmformaten
terug